تنوع ژنتیکی چیست
تنوع ژنتیکی روشی برای آن است که جمعیت یک گونه به دگرگونیهای محیط طبیعی وفق پیدا کند. هرچه میزان این تنوع بیشتر باشد، احتمال بیشتری وجود دارد که بعضی از اعضای جمعیت آن تعداد از اللها را که باعث دوام در محیط میشود به دست بیاورند. از این روی آن اعضا احتمال بیشتری برای آنکه به بلوغ برسند و دارای فرزندانی شوند که حامل آن اللها هستند. جمعیت مورد نظر پس از چند نسل آغاز افزایش پیدا میکند و این نتیجه وجود آن تعداد از جمعیت آغازین که ویژگیهای مناسب خوگرفتن با محیط را دارا بودند است.
تفاوت تنوع ژنتیکی با تنوع زیستی در آن است که دومی میزان گوناگونیهای حیات در یک بومسازگان مشخص را بررسی میکند.
اهمیت تنوع ژنتیکی
روشهای گوناگونی برای سنجش میزان تنوع ژنتیکی وجود دارند و دلایل نوین کم شدن تنوع ژنتیکی در جانوران نیز توسط پژوهشگران مورد بررسی قرار گرفتهاند.[۱] [۲] یک بررسی در سال ۲۰۰۷ که توسط بنیاد ملی علوم انجام شد نشان میدهد که تنوع زیستی و تنوع ژنتیکی با هم در ارتباط و وابستگی هستند؛ تنوع در میان اعضای یک گونه برای پاسداری از تنوع در میان گونههای مختلف نیاز است و عکس آن نیز بر قرار است. بر پایه این گزارش «اگر هر نوع جاندار از سامانه زیستی حذف شود، چرخه میتواند از کار بیفتد و جامعه زیستی توسط یک گونه منفرد تسلط یابد».[۳]
وابستگی متقابل میان تنوع ژنتیکی و زیستی بسیار حساس است. دگرگونی در تنوع زیستی میتواند باعث دگرگونی در محیط زیست شود و جمعیتهای جانوری باقیمانده را ناچار به تطابق دادن خود با شرایط نو کند. دگرگونی در تنوع ژنتیکی نیز میتواند به نابودی گونهای و کم شدن تنوع زیستی منجر شود.
اهميت و كاربردهاي تنوع ژنتيكي
بررسي تنوع ژنتيكي در گياهان از جنبه هاي مختلفي حائز اهميت است. همانطور كه گفته شد پيش شرط استفاده از ذخاير توارثي شناسايي و مطالعه تنوع ژنتيكي صفات مختلف در آنهاست. بعلاوه مطالعه تنوع ژنتيكي در زمينه اداره مجموعههاي گياهي نگهداري و حفاظت درج مشخصات و استفاده از مجموعههاي گياهي به ما كمك ميكنند. با توجه با اين مورد كه براي اصلاح يك صفت بايستي تنوع كافي در دسترس باشد تا به اصلاح آن اقدام كرد؛ اگر تنوع نباشد نميتوان گزينش انجام داد (13). يك طرف تنوع اين است كه آيا اين صفت قابل اصلاح است و از طرفي وراثتپذيري صفت برآورد ميشود تا معلوم شود براي يك صفت در جمعيت، محيط چقدر اثر دارد و آيا صفت وراثت پذير است و از طرفي از اين وراثت پذيري برآورد بازده ژنتيكي هم ميسر ميشود و كدام روش اصلاحي پيشرفت آن را حداكثر ميكند و از تنوع ژنتيكي ميتوان برآورد هبستگي ژنتيكي را نيز نمود (13). كاهش تنوع ژنتيكي علاوه بر اينكه بازدهي برنامه اصلاحي را كاهش ميدهد باعث ايجاد يكنواختي ژنتيكي در مزارع و آسيب پذيري شديد محصولات كشاورزي در برابر آفات و بيماريها و تنشهاي محيطي ميگردد. خويشاوندان وحشي و بومي يك منبع بالقوه و با ارزش از تنوع ژنتيكي هستند كه اخيراً توجه بهنژادگران به آن معطوف شده است.منابع
- ↑ Groom, M.J., Meffe, G.K. and Carroll, C.R.. Principles of Conservation Biology (3rd ed.). Sunderland, MA: Sinauer Associates, 2006.
- ↑ Tisdell, C.. “Socioeconomic causes of loss of animal genetic diversity: analysis and assessment”. Ecological Economics 45, no. 3 (2003): 365-376. doi:10.1016/S0921-8009(03)00091-0.
- ↑ «Study: Loss Of Genetic Diversity Threatens Species Diversity». Enviromental News Network. بازبینیشده در ۱۲ ژوئن ۲۰۱۲.
سلامی به وسعت دانشکده کشاورزی بیرجند" در نظر دارم در این وبلاگ برایتان یک سری مطالب علمی در مورد زراعت و اصلاح نباتات عنوان کنم و همچنین شما را با زادگاهم خواف شریف آشنا کنم. سبز و با طراوت باشید "افشین تیمورپور"